बिज्ञान

img
फोस्फेट खानीमा विस्तृत अन्वेषण हुँदै

सरकारले पहिलोपटक नेपालमा उत्खननको सम्भावना रहको फोस्फेटमाथि विस्तृत अन्वेषण र अनुसन्धान सुरु गरेको छ । हाल बैतडी र बझाङबाट काठमाडौं ल्याइएका फोस्फेटका ‘स्याम्पल’ खानी तथा भूगर्भ विभागको लैनचौरस्थित प्रयोगशालामा आइपुगेको जनाइएको छ । विभागमा नमूना फोस्फेटको प्रयोगशाला परीक्षणको काम भइरहेको स्रोतले जनायो । यदि नेपालमा फस्फोरस उत्पादनका लागि फोस्फोराइट उत्खनन् गर्न सकिए यसले ठूलो आर्थिक लाभ लिन सकिने छ ।

by Man Bdr. Bohara | Sep 17
img
मेक्सिकोमा ८ म्याग्निच्युडको भूकम्प

मेक्सिकोमा बिहीबार अबेररातितिर शक्तिशाली भूकम्प आएको अमेरिकी भौगर्भिक सर्वेक्षण विभाग, युएसजिएसले जानकारी दिएको छ । भूकम्प ८ म्याग्निच्युडको मापन गरिएको पनि बताइएको छ । मेक्सिकोको राजधानी मेक्सिको सिटीबाट निकै टाढा रहेको भए पनि उक्त भूकम्प निकै शक्तिशाली भएकोले राजधानीसम्म पनि कम्पन महसुश गरिएको बताइएको छ । उक्त भूकम्पपछि सुनामीको पनि चेतावानी दिइएको छ ।

by Man Bdr. Bohara | Sep 08
img
वातावरण स्वच्छ राख्न डेनमार्क अदालतको आदेश

डेनमार्कको अदालतले गुणस्तरयुक्त हावाको व्यवस्थापन गर्न सरकारलाई बिहीबार आदेश दिएको छ । युरोपेली मापदण्ड अनुसारको बायुमण्डल बनाउन पनि अदालतले आदेशमा निर्देशन दिएको समाचारमा जनाइएको छ । जतिसक्दो छिट्टै हावाको गुणस्तर बढाउनेगरी काम गर्न डेनमार्क सरकारलाई अदालतको आदेश छ ।

by Sabita Rai | Sep 08
१८ वर्षीय किशोरले गरे क्यान्सर पत्ता लगाउने ब्राको आविष्कार

मेक्सिकोका १८ वर्षीय एक किशोर विद्यार्थीले स्तन क्यान्सर पत्ता लगाउने ब्रा डिजाइन गरेका छन् । जुलियन रियो कान्टु नाम गरेका ती किशोरले आफ्नी आमा स्तन क्यान्सरबाट पीडित भएपछि ब्रा पत्ता लगाएको बताएका छन् । कलेजका अरु साथीहरुको सहयोगमा ती किशोरले उक्त ‘ब्रा’को डिजाइन गरेका हुन् । जसकोनाम ‘इभा’ राखिएको छ । यसको प्रयोगले सजिलै रोग पत्ता लगाउने उनले बताए ।

by Sabita Rai | Sep 05
img
वैज्ञानिक भन्छन्– ‘सय वर्षपछि पृथ्वी बस्न लायक हुँदैन’

विश्व प्रख्यात भौतिक शास्त्री स्टीफन हकिङ्गले पृथ्वीमा एक सय वर्षपछि मानव जीवन सुरक्षित हुन नसक्ने चेतावनी दिदैं आफ्नो अस्तित्व रक्षाका लागि अन्य ग्रहमा जानुपर्ने बताएका छन् । उनले जलवायु परिवर्तन, बढ्दो जनसंख्या र उल्का पिण्डको ठक्करबाट प्रद हुने परिस्थितिका कारण सय वर्षपछि पृथ्वीमा मानव जीवनका लागि ठूलो खतरा हुने चेतावनी दिदै यस्तो बताएका हुन् ।

by Sabita Rai | Sep 04
अमेरिकाले सार्बजानिक गर्‍यो बर्षौदेखि गोप्य राखेको परमाणु परिक्षणको भिडियो

हालै अमेरिकी सरकारले विगतमा गरिएका गोप्य परमाणु परीक्षणका दृश्य सार्वजनिक गरेको छ । उक्त सार्वजनिक दृश्य सन् १९९५ मा अमेरिकाले गरेको परमाणु परिक्षण ‘अपरेशन टिपट’को दृश्य हो । उक्त दृश्यको भिडियो अमेरिकी सरकारले दशौंकौसम्म गोप्य राखिएका थिए । हालै अमेरिकी सरकारले उक्त दृश्यको भिडियो सार्वजनिक गरेको हो ।

by Sabita Rai | Sep 02
img
उत्तर कोरियाद्वारा गरिएको क्षेप्यास्त्र परीक्षण सफल भएन

उत्तर कोरियाले गरेको ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण असफल भएको छ । अमेरिकी विदेश मन्त्री रेक्स टिलरसनले प्योङयाङविरुद्ध कडा कदम चाल्नुपर्ने बताएको केही समयपछि उत्तर कोरियाले पुनःएउटा ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको छ । उक्त परीक्षण असफल भएको छ । दक्षिण कोरिया र अमेरिकी अधिकारका अनुसार उक्त क्षेप्यास्त्र उडेको केही समयपछि नै विस्फोट भएको थियो ।

by Sabita Rai | Aug 30
img
स्मार्टफोन मधुमेहको उपचारमा उपयोगी

स्मार्टफोन मधुमेहको उपचारका लागि प्रयोग गर्न सकिने वैज्ञानिकले बताएका छन् । वैज्ञानिकले जनावरको जीवित कोषका गतिविधि नियन्त्रणका लागि स्मार्टफोनको प्रयोग गरेका छन् । यसले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रणका लागि स्मार्टफोन प्रयोग गर्न सकिने देखिएको हो । जीव विज्ञान र प्रविधिको फ्युजन गरी बनाइएको विधि रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न प्रयोग गरिएको वैज्ञानिकले बताएका छन् ।

by Man Bdr. Bohara | Aug 29
img
औलो रोगका बिरामी घट्दै

लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्ने औलो रोगका बिरामी कञ्चनपुरमा प्रति वर्ष घट्दै गएका छन् । विषादीरहित झुलको प्रयोगमा व्यापकता र औलोका जीवाणु सार्ने लामखुट्टे नियन्त्रण गर्नका लागि विषादी छर्कने कार्य निरन्तर रुपमा गरिँदै आएकाले औलो रोगका बिरामीप्रति बर्ष घट्दै गएका हुन् । औलोका बिरामीको सङ्ख्या प्रतिवर्ष घट्दै गएको जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयका किटजन्य रोग अधिकृत हेमराज जोशीले भन्नुभयो, “सरकारी लक्ष्य अगावै कञ्चनपुरलाई...

by Man Bdr. Bohara | Aug 29
img
फिलिपिन्समा गयो शक्तिशाली भूकम्प

फिलिपिन्समा शक्तिशाली भूकम्प गएको छ । मिनडानाओ आइल्याण्डको तटीय क्षेत्र केन्द्र विन्दु भएर ६ दशमलव ८रेक्टर स्केलको भूकम्प गएको हो । शनिबार गएको भूकम्प फिलिपिन्सको भूकम्प मापक एजेन्सीले पहिले ७ दशमलव २ रेक्टर स्केलको रहेको बताए पनि पछि घटाएर ६ दशमलव ८रेक्टर स्केलको रहेको जानकारी दिइएको हो । भूकम्पका कारण भएको मानवीय तथा भौकतिक क्षतिको अहिलेसम्म जानकारी आएको छैन ।

by Man Bdr. Bohara | Aug 29
img
खानपानमा ध्यान नदिँदा क्यान्सररोगका बिरामी बढ्दै

अव्यवस्थित जीवनशैली र खानपानमा ध्यान नदिँदा क्यान्सररोगका बिरामी अहिले बढेका छन् । क्यान्सर एउटा रोग मात्र नभई रोगहरूको समूह नै हो । क्यान्सर सरुवा रोग नभए पनि विश्वका धेरैजसो मानिस यो समस्याबाट ग्रसित छन् । सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन, मद्यपान, सुपारीजन्य पदार्थ खाने, अखाद्य पदार्थ, रासायनिक पदार्थको प्रयोग गर्नेहरूलाई मुखको क्यान्सरले सताउन सक्छ ।

by Man Bdr. Bohara | Aug 28
img
भारतले गर्‍यो आणविक क्षमताको अग्नी तृतीय क्षेप्यास्त्र परीक्षण

भारतले बिहीबार मध्यम दुरीको आणविक क्षमताको अग्नी तृतीय नाम दिइएको क्षेप्यास्त्रको सफलतापूर्बक परीक्षण गरेको जनाएको छ । उक्त क्षेप्यास्त्र उडिसा प्रदेशको एउटा टापुबाट परिक्षण गरिएको भारतीय श्रोतले जनाएको हो । सो परमाणु शक्ति ३ हजार किलोमिटर दुरीमा प्रहार गरिएको जनाइएको छ ।

by Sabita Rai | Aug 28
img
भारतद्वारा आणविक क्षमताको अग्नी तृतीय क्षेप्यास्त्र परीक्षण

भारतले बिहीबार मध्यम दुरीको आणविक क्षमताको अग्नी तृतीय नाम दिइएको क्षेप्यास्त्रको सफलतापूर्बक परीक्षण गरेको जनाएको छ । क्षेप्यास्त्र उडिसा प्रदेशको एउटाटापुबाट परिक्षण गरिएको भारतीय श्रोतले जनाएको हो । सो परमाणु शक्ति ३हजार किलोमिटर दुरीमा प्रहार गरिएको थियो । अब्दुल्ल कलाम टापुबाट प्रहार गरिएको श्रोतले बताएको छ । राज्यद्धारा सञ्चालित रक्षा अनुसन्धान तथा विकास संगठनले यसको निर्माण गरेको बताइएको छ ।

by Man Bdr. Bohara | Aug 27
img
अन्तर्राष्ट्रिय आलेख : जलवायु नेतृत्वका लागि जी२०को समय

सन् २०१६ को सुरुमा संयुक्त राज्य अमेरिका जलवायु परिवर्तनविरुद्धको विश्वव्यापी लडाइँलाई नेतृत्व दिने राम्रो अवस्थामा थियो । सन् २०१७ का लागि जी२०को अध्यक्षका रुपमा जर्मन चान्सलर एन्जेला मर्केल विश्व अर्थतन्त्रमा व्यापक रुपान्तरण ल्याउन अमेरिकाको भर परेकी थिइन् । जी२० समृद्ध अर्थतन्त्र भएका २० राष्ट्रका सरकार र केन्द्रीय बैंकका गभर्नरहरूको अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च हो । डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकाको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा विजय...

by Man Bdr. Bohara | Aug 26
img
म्याग्दीका १४ ठाउँमा प्राकृतिक तातोपानीका मुहान भेटिए

म्याग्दीको विभिन्न १४ ठाउँमा प्राकृतिक तातोपानीका मुहान फेला परेका छन् । बेनी नगरपालिकासहित विभिन्न गाविसका १४ ठाउँमा मूलबाट नै ५० डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी तापक्रम भएको पानी निस्कने प्राकृतिक तातोपानीका मुहान फेला परेका हुन् । प्राकृतिक उपचारस्थलका रुपमा परिचित म्याग्दीको बेनी नगरपालिका–१३ सिंगा तातोपानीको म्याग्दी नदी किनारमा मात्रै....

by Sabita Rai | Aug 26
img
गर्भावस्थामा डिप्रेसनको औषधी ‘खतरनाक’

गर्भावस्थामा कतिपय महिलाहरुले डिप्रेसनको औषधी लिने गर्दछन् । पेटमा बच्चा रहेपछि महिलाहरुको शरीरमा हर्मोनमा आउने परिवर्तनले उनीहरुको मन, चित्त, संवेग र संवेदनामा नै परिवर्तन आउने हुँदा कतिपय महिलाहरु डिप्रेसनमा पुग्ने गर्दछन् । यस्तो बेला कतिपयले डिप्रेसन निको पार्न औषधी खाने गर्दछन् । तर, चिकित्सकहरुले यस्ता औषधी लिनु आमा र बच्चा दुबैका लागि खतरनाक हुने बताएका छन् ।

by Man Bdr. Bohara | Aug 25
img
सिन्धुपाल्चोकमा ४.२ म्याग्निच्युडको भुकम्प

सिन्धुपाल्चोकमा ४.२ म्याग्निच्युडको भुकम्प सोमबार साँझ सिन्धुपाल्चोकलाई केन्द्रबिन्दु बनाएर ४.२ म्याग्निच्युडको भुकम्प गएको छ । राष्ट्रिय भूकम्प मापन केन्द्रका अनुसार सोमबार साँझ ५ बजेर ४ मिनेट जाँदा सिन्धुपाल्चोकलाई केन्द्रबिन्दु बनाएर ४.२ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको हो । यसअघि पनि ४ म्याग्निच्युडमाथिको भूकम्प दुई महिना अघि रामेछाप केन्द्र बनाई गएको थियो ।

by Sabita Rai | Aug 25
img
रुसले बनायो खतरनाक ईलेक्ट्रोनिक बम

सिरीयामा अमेरीकाले एकतर्फी रुपमा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरे पछि त्यसको विरोध गर्दे आएको रुसले नयाँ ईलक्ट्रोनिक बमको विकास गरेको दावी गरेको छ । रुसी सञ्चार माध्यमहरुका अनुसार यो बमले फाईटर जेट, युद्धपोत र क्षेप्यास्त्रलाई निस्तेज पार्ने छ । यो बलमे कुनैपनि प्रकृतिको हतियारको पहिचानगरी निस्तेज पार्नुकासाथै राडार र स्याटेलाईट जस्ता टार्गेटलाई पनि ध्वस्त पार्न सक्ने दावी रुसी मिडियाले गरेका छन् ।

by Sabita Rai | Aug 25
img
विज्ञानमाथि राजनीतिक आक्रमणको विरोधमा प्रदर्शन

विश्वभरका हजारौं वैज्ञानिकहरुले तथ्यमाथि बढ्दो राजनीतिक आक्रमणको विरोधमा सयौं शहरमा प्रदर्शन गरेका छन् । अमेरिकाको वासिङ्टन लगायत ५ सय भन्दा बढी शहरमा उनिहरुले प्रदर्शन गरेका हुन् । ‘मार्च फर साइन्स’ नाम दिइएको प्रदर्शन जलवायु परिवर्तनलाई रोक्ने उद्देश्यका साथ आयोजना गरिएको हो । आयोजकहरुले विज्ञानको पक्षमा उत्सव र वैज्ञानिक समुदायको सुरक्षामा सहयोग गर्न प्रदर्शन गरिएको बताएका छन् ।

by Sabita Rai | Aug 23
img
बरुण नदीमा आएको बाढीले संखुवासभाको भोटखोला थुन्यो

बरुण नदीमा आएको बाढीले संखुवासभाको भोटखोला गाउँपालिकाको स्याक्सीला गोलामा अरुण नदी थुनिएको छ । अरुण नदी थुनिएका कारण अहिले त्यहाँ ३ किलोमिटरको बाध बनेको छ भने बरुण नदीले बगाएर ल्याएको ढुंगा गिटी बालुवाले अरुणलाई छेकेको छ । त्यस क्षेत्रमा रहेका ८० परिवार जोखिममा छन् । उद्धारकालागि अहिले त्यहाँ प्रहरीहरु घटनास्थल पुगिसकेको छ ।

by Sabita Rai | Aug 21